Τρίτη, 17 Οκτωβρίου 2017

Στη Βουλή των Ελλήνων οι μαθητές του 2ου Γυμνασίου Αίγινας

 Οι μαθητές  της Γ΄ Γυμνασίου του 2ου Γυμνασίου Αίγινας είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στο Ελληνικό Κοινοβούλιο και να επισκεφθούν την έκθεση: "Ιωάννης Καποδίστριας, η πορεία του στο χρόνο".
  Η προγραμματισμένη επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια  των μαθημάτων της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής και της Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας. Οι μαθητές πριν φθάσουν στο Κοινοβούλιο έκαναν μια μικρή επίσκεψη στο ιστορικό μνημείο της Καπνικαρέας, κατόπιν οδηγήθηκαν στο κτίριο  της Παλαιάς Βουλής στην οδό Σταδίου όπου στεγάζεται το Ιστορικό και Εθνικό Μουσείο. Στις αίθουσες  του φιλοξενούνται αντικείμενα όπως στολές, όπλα, σημαίες, πίνακες, γκραβούρες, έπιπλα,ακρόπρωρα από τα χρόνια της Επανάστασης έως τον Α΄και Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε  στους μαθητές η είσοδός  τους στην ιστορική αίθουσα συνεδριάσεων της Παλαιάς Βουλής.

   Στη συνέχεια στο κτίριο του Κοινοβουλίου παρακολούθησαν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Βουλής των Ελλήνων και επισκέφθηκαν την έκθεση που λειτουργεί  γαι δεύτερη συνεχόμενη χρονιά και αφορά  την Καποδιστριακή εποχή της Ελλάδας.
   Στις προθήκες  της έκθεσης υπάρχει σημαντική αναφορά με εικόνες και γκραβούρες  των Καποδιστριακών Κτιρίων της Αίγινας. Η έκθεση πλαισιώνεται με ένα πλήθος εγγράφων της εποχής εκείνης.
   Η παραμονή στο Κοινοβούλιο ολοκληρώθηκε με την είσοδο των μαθητών στην αίθουσα  της ολομέλειας  της Βουλής με τους μαθητές και τις μαθήτριες να κάθονται στα έδρανα των βουλευτών.

   Μια μοναδική εμπειρία, ένα μάθημα  Δημοκρατίας και Ιστορίας.






Φωτογραφίες από τους μαθητές: Παντελή Λαζάρου και Βαγγέλη Πάλλη.

Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

Το μικρό καλοκαιράκι του Οκτώβρη.

  Τούτες τις ήσυχες μέρες του Οκτώβρη η θάλασσα παίρνει τις μεγάλες ανάσες της μετά το βουητό του καλοκαιριού. Στις παραλίες ελάχιστοι αλλά πιστοί οι εραστές της, στα ανοιχτά πλεούμενα παντός μεγέθους να αρμενίζουν ξένοιαστα σε φθινοπρωρινές ρότες.
  Ένα καλοκαίρι που επιμένει γλυκά. Που δεν θέλει να μας αποχωριστεί. Που έχει κερδίσει την παράταση και οδεύει - καλώς εχόντων των πραγμάτων - μέχρι του Αγίου Δημητρίου.
  Ο λαός αναφέρει τούτο το καλοκαίρι, ως "καλοκαιράκι του Αγίου Δημητρίου" ή πιό λαϊκά ως "γαιδουροκαλόκαιρο". Ευτυχείς όσοι κατορθώνουν να το απολαμβάνουν σε αυτήν την υπέροχη γωνιά  του κόσμου που λέγεται Ελλάδα.
   Σήμερα 16-10 στις Καμάρες.

Ο Οκτώβριος ότι κι αν κάνει δεν θα παύσει να είναι ένας  μήνας μεταβατικός ή αν θέλετε προθάλαμος  για  τον επερχόμενο χειμώνα.   Η γιορτή του στρατιωτικού αγίου  των πρώτων αιώνων του χριστιανισμού είναι μια γιορτή ορόσημο  για  τις γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες. 
   Ειδικά  για τους κτηνοτρόφους σήμαινε το τέλος  της παραμονής τους στα βουνά και την αρχή της πολυήμερης πορείας  τους  προς τα χειμαδιά  των κάμπων. Στα ορεινά  ξαναγύριζαν έξι μήνες μετά, του Αγίου Γεωργίου. Κάτι ανάλογο παρατηρούμε και στην Ελληνική Μυθολογία. Η Περσεφόνη ξαναγυρίζει στα άραχλα σκοτάδια  του Άδη, αφήνοντας πίσω της τη Δήμητρα να ολοφύρεται μόνη της για την απώλεια. Η τελευταία για να εκδικηθεί φέρνει στους ανθρώπους το χειμώνα. Και τα χρυσάνθεμα - τα 'αγιοδημητριάτικα"  που ανθίζουν αυτή την εποχή τα θεωρούν κάποιοι πένθιμα λουλούδια  γιατί σύμφωνα με μια λαογραφική ερμηνεία, εμφανίζονται για να παρηγορήσουν τη Δήμητρα για την αποχώρηση της κόρης της στον Άδη.
   Ο λαός θέλησε να ξορκίσει το φόβο για τον επερχόμενο χειμώνα, αλλά  και θέλησε να συνεχίσει αρχαίες δοξασίες μέσα  στη  νέα χριστιανική πραγματικότητα. Όπως και να έχει το πράγμα οι μεγάλες γιορτές  "γράφουν" μέσα στη ζωή των ανθρώπων, νοηματίζουν την καθημερινότητα και καθορίζουν  τις εργασίες.

Η Παναγία των "Ναυμάχων" από την Ύδρα στον Πειραιά.

  H  ιστορική εικόνα  της Παναγίας  των  "Ναυμάχων"  ταξίδεψε από  την Ύδρα  στον Πειραιά χθες  Κυριακή 15 Οκτωβρίου με  προορισμό  τον Ι. Ναό του Αγίου Δημητρίου Ταμπουρίων ώστε να λαμπρύνει την πανήγυρη  του ναού την ερχόμενη εβδομάδα. Στον Άγιο Δημήτριο υποδέχθηκε την εικόνα ο Σεβ.Μητροπολίτης Ύδρας κ.κ. Εφραίμ παρουσία  του οικείου Μητροπολίτη του Δημάρχου Πειραιά και εκπροσώπων των τοπικών αρχών της πόλης.

  Με την ευκαιρία  αυτής  της είδησης  ας  γνωρίσουμε το ιστορικό  της εικόνας:

   "Στο λιμάνι της Ύδρας υπήρχε από το 1640 μικρή Μονή που φυλασσόταν η Ιερή θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου που ήταν γνωστή στους κατοίκους για τις θαυματουργικές της ιάσεις στους προσερχόμενους με πίστη κατοίκους.
Η Μονή αυτή είναι μια από τις παλαιότερες του νησιού και κτίστηκε στα θεμέλια παλαιότερου ιερού ναού του Αγίου Χαραλάμπους, ίσως του 13ου αιώνα.
Η Μονή στα χρόνια της Επανάστασης προσέφερε πολλά για τον αγώνα της Πατρίδας. Το καθολικό της Μονής, όπου πολλές φορές συνάχθηκαν οι θρυλικοί ναυμάχοι για να ευχαριστήσουν την Παναγία, σήμερα αποτελεί ενοριακό ναό της Ύδρας.

Η Παναγία Φανερωμένη (Παναγία των Ναυμάχων) είναι η θαυματουργή Εικόνα που αυτή προσκυνούσαν οι Ναυμάχοι του Αγώνα του 1821 πριν φύγουν για τις θρυλικές ναυμαχίες τους εναντίων των δυναστών και αυτή την εικόνα προσκυνούσαν και ευχαριστούσαν ευθύς μόλις επέστρεφαν στο νησί.
Η ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΣΤΗΝ ΥΔΡΑ, ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ
Το 1656 όταν επιτέθηκαν Αγαρηνοί πειρατές για να κουρσέψουν την Ύδρα, οι προεστοί του νησιού έδωσαν δώρα και χρήματα στους πειρατές -με σκοπό να αποφύγουν τις βιαιότητες και τις λεηλασίες- αλλά οι πειρατές αντί αυτοί να φύγουν αιχμαλώτισαν τους προεστούς και τους έσυραν σιδηροδέσμιους στο πλοίο τους έχοντας απώτερο σκοπό να αιχμαλωτίσουν τους κατοίκους και να τους πουλήσουν στα σκλαβοπάζαρα της Αφρικής.

Ο λαός της Ύδρας προσέτρεξε και ζήτησε την βοήθεια της Παναγίας που όπως λέγεται φανερώθηκε σαν οπτασία και έτρεψε σε φυγή τους Αγαρηνούς πειρατές.
Ένας όμως από τους Αγαρηνούς πειρατές λίγο πριν φύγει μπήκε μέσα στην εκκλησία που φυλασσόταν η Ιερή Εικόνα της Παναγίας, άρπαζε το εικόνισμα και με ένα μαχαίρι το κτυπούσε με μανία. Μετά από αυτή την ιερόσυλο πράξη πήρε το εικόνισμα μαζί του στο πλοίο που αναχώρησε από την Ύδρα.
Το πειρατικό πλοίο, λίγο πριν φτάσει στην Κρήτη έχοντας πορεία για τις ακτές της Αφρικής έπεσε σε μια φοβερή τρικυμία. Οι Αγαρηνοί πειρατές συσκέφθηκαν και πρότειναν στους Υδραίους αιχμαλώτους να προσευχηθούν κατά την πίστη τους, στο Θεό να τους γλυτώσει από την καταστροφή. Οι προεστοί πήραν το θάρρος και ζήτησαν την θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας για να προσευχηθούν για την σωτηρία τους.

Ο Αγαρηνός πειρατής που είχε κλέψει την εικόνα από το Μοναστήρι της Ύδρας πιεζόμενος από τους συντρόφους του να δώσει το εικόνισμα στους Υδραίους προεστούς θύμωσε ακόμη περισσότερο και έκανε μια ακόμη μεγαλύτερη και ανίερη πράξη: έκοψε την θαυματουργή εικόνα σε δύο τεμάχια και την πέταξε στη θάλασσα…
Η εικόνα κατά παράδοξο και θαυματουργό τρόπο μέσα σε λίγες ώρες βρέθηκε στο λιμάνι της Ύδρας εμπρός από το σημερινό Καθεδρικό Ναό του νησιού!
Ένας γέροντας που βοηθούσε στις εργασίες και τον καλωπισμό του Μοναστηριού την είδε και άπλωσε το χέρι του να μαζέψει τα δύο κομμάτια της Εικόνας της Παναγίας αλλά κατά θαυμαστό τρόπο δεν μπορούσε να τα σηκώσει από το ακρογιάλι.
Ευθύς αμέσως ανέβηκε στη χώρα (την σημερινή περιοχή της Κιάφας), όπου έκανε γνωστό το θαύμα της επιστροφής της Εικόνας της Παναγίας στους ιερείς και τον λαό.
Έτσι Ιερείς και όλος ο κόσμος του νησιού κατέβηκαν στο λιμάνι με θυμιάματα και κεριά όπου λιτάνευσαν την εικόνα και την τοποθέτησαν στην θέση της και από εκείνη την ημέρα την ονόμασαν Παναγία η «Φανερωμένη».
Αλλά η Παναγία «Φανερωμένη» μεσολάβησε για τους αιχμαλώτους Υδραίους που είχαν φυλακισθεί και θα πωλούνταν σαν σκλάβοι, αφού το πλοίο των Αγαρηνών πειρατών έφτασε στα παράλια της Αφρικής.
Όπως λέγεται η Παναγία εμφανίστηκε κατά την διάρκεια της νύχτας στον Έπαρχο της χώρας και τον διέταξε να βγάλει από την φυλακή τους Υδραίους προεστούς και να τους απελευθερώσει, πράγμα που έντρομος έπραξε ευθύς αμέσως. Ο ίδιος ο Έπαρχος υποχρέωσε τον καπετάνιο που είχε κάνε την επιδρομή να επιστρέψει τους τρεις προεστούς στην Ύδρα, όπου με δάκρυα στα μάτια όταν έφτασαν στο νησί και το Μοναστήρι προσκύνησαν και προσευχήθηκαν στο θαυματουργό εικόνισμα της Παναγίας «Φανερωμένης».
Η θαυματουργή εικόνα επιτέλεσε αναρίθμητα θαύματα όπως στο Κρανίδι, στη Λάρισα, στην Στυλίδα, στις Σπέτσες κ.α. Ακόμη αναφέρεται ‘ότι ΄’όταν το 1740 στην Ύδρα είχε επιδημία πανώλης, η Παναγία, μετά από μεγάλες ικεσίες των πιστών χάρισε την κάθαρση στους ασθενείς και τους έκανε καλά.
Η θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας έχει επιτελέσει πάμπολα θαύματα που περιγράφονται στο βιβλίο του Αρχιμανδρίτου π. Ευδόκιμου Καρακουλάκη και του Ιερού Καθεδρικού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Ύδρας: «Ιστορικά και Άρρητα της διηγήσεως μερικών θαυμάτων της Ιεράς Εικόνος της Υπεραγίας Θεοτόκου της Φανερωμένης της ευρισκομένης εν τη νήσω Ύδρα»

Κυριακή, 15 Οκτωβρίου 2017

Ο Αντώνης Γρυπαίος θυμάται τον Ζακ Υβ Κουστώ.

Όταν ο Ζακ Υβ Κουστώ συνάντησε τους Αιγινήτες σφουγγαράδες στα Αντικύθηρα.
 Του Γιώργου Μπήτρου
 Ήταν το μακρινό 1955, όταν ο Ζακ Υβ Κουστώ σε ένα ταξίδι του στη Μεσόγειο με τη θρυλική «Καλυψώ» το εξερευνητικό του σκάφος, συνάντησε στα Αντικύθηρα,  ένα Αιγινήτικο σφουγγαράδικο.
   Οι  εικόνες αυτής της συνάντησης που καταγράφηκαν από κάμερα του συνεργείου του Κουστώ, ήρθαν στο φως της δημοσιότητας μετά από σκόρπιες πληροφορίες που υπήρχαν και αναζήτηση στο Yutube. Το διαδίκτυο διασώζει στιγμές– σκηνές και μαζί τους μια πλευρά της νεότερης ιστορίας της Αίγινας. Η ενασχόληση των παλαιών Αιγινητών με την αλίευση, την επεξεργασία και την εμπορική εκμετάλλευση των σφουγγαριών, διασώζεται και προβάλλεται μέσα από ένα βίντεο διάρκειας μόλις 3΄57΄΄ λεπτών. Συνάμα η κάμερα του Κουστώ καταγράφει και το διαδίκτυο κατοχυρώνει και ηλεκτρονικά την επί δεκαετίες συστηματική ενασχόληση των Αιγινητών με την σπογγαλιεία. Η κάμερα καταγράφει το πέσιμο του αιγινήτη βουτηχτή στη θάλασσα από το μικρό λευκό καΐκι, τη στολή του δύτη – βουτηχτή. Ακολουθεί υποβρύχια κάλυψη, όπου οι δύτες του «Καλυψώ» καταγράφουν  τον περίπατο του βουτηχτή στο βυθό, διακρίνονται τα βήματα του στο βυθό, η σωλήνα του αέρα, ο τρόπος που μαζεύει τα σφουγγάρια, αλλά και η άνοδος του στην επιφάνεια με γεμάτο το δίχτυ του από σφουγγάρια. Αμέσως το πλήρωμα τον παραλαμβάνει και  τον βοηθά να βγάλει την στολή. Ένας  ήδη έχει αρχίσει και «κουρεύει» κάποια σφουγγάρια πάνω στο καΐκι από προηγούμενη «βουτιά».
    Η  συγκλονιστική  στιγμή αυτού του άγνωστου μέχρι χτες βίντεο είναι ότι πάνω στο καΐκι διακρίνονται  κάποιοι Αιγινήτες  που ευτυχώς είναι ακόμα εν ζωή. Όπως το παλικαράκι με το μπλε παντελόνι και το τσιγάρο στο στόμα. Είναι ο κ. Αντώνης Γρυπαίος (ο Κόκκορας) ο ιδιοκτήτης της γνωστής ταβέρνας στην Κυψέλη, όπως και ο Κωσταντίνος Λορέντζος του Νικολάου (ο παίδαρος)  το τελευταίο πρόσωπο του βίντεο.
    Το μικρής διάρκειας βίντεο στάθηκε η αφορμή να πλησιάσουμε τον κ. Α. Γρυπαίο (Οκτώβριος του 2011) για να μάθουμε περισσότερα για εκείνη την ιστορική συνάντηση. Στη γνωστή ταβέρνα του στη Κυψέλη, ένα απόγευμα Κυριακής λίγο μετά τη βροχή, άρχισε να ξετυλίγει το κουβάρι των αναμνήσεων μιας ζωής, γεμάτη αλμύρα, αγωνία, κινδύνους. Ο πατέρας του ξεκίνησε ως τρεχαντηνιέρης και συνέχισε ως βουτηχτής. Τότε δεν υπήρχαν άλλες δουλειές.
   Μας περιέγραψε λεπτό με λεπτό τη ζωή πάνω στο καΐκι. Την ασκητική ζωή του πληρώματος, την προετοιμασία πριν φύγουν από την Αίγινα, το ταξίδι μεσοπέλαγα, τη χαρά από την αλίευση μεγάλης και καλής ποσότητας σφουγγαριών, τα σύνεργα της δουλειάς ένα προς  ένα με τις περίεργες ονομασίες τους, τη ναυτική ορολογία, τα χειμωνιάτικα ταξίδια, την επιστροφή στην Αίγινα εκεί κοντά του Αη- Δημήτρη   Σύμφωνα λοιπόν με τη διήγηση του κ. Αντώνη Γρυπαίου, έξω από τα Αντικύθηρα τους πλησίασε ο Κουστώ και μετά από συνεννόηση με τον καπετάνιο και ιδιοκτήτη του σκάφους Σταύρο Δεληκωσταντή, κατέβασαν δύτες για να βιντεοσκοπήσουν τον τρόπο αλίευσης των σφουγγαριών. Το γύρισμα έγινε γύρω από το σκάφος «Άγιος Ελευθέριος» και κράτησε δύο μέρες, δίνοντας σε κάθε μέλος του πληρώματος 5 δολάρια και 150 στον καπετάνιο. Από όσους ήταν τότε στο καΐκι ζουν ελάχιστοι σήμερα. 

Ο Κουστώ ήθελε να συγκρίνει τις στολές και την ελευθερία που δίνει στο δύτη, αλλά και τον τρόπο, τη διαδικασία της αλίευσης των σφουγγαριών. Μας εξήγησε με ιδιαίτερη λεπτομέρεια τα παπούτσια του δύτη που ήταν φτιαγμένα από πετσί με ξύλο και  ντυμένα με λαμαρίνα καρφωτή. Περπατούσε ο δύτης σκυφτός και με καρφωτά βήματα στο βυθό. Ο δύτης ήταν καλά ντυμένος και φορούσε κάλτσες. Την περικεφαλαία με το μαρκούτσι και το ιδιαίτερο δέσιμο τους. Ο ίδιος ήταν κάπου τρία χρόνια μαρκουτσέρης και ήταν το αηδόνι του καϊκιού. Έπλενε τα τζάμια της περικεφαλαίας κι αν ο βουτηχτής δεν έπιανε σφουγγάρια τα έβαζε με τον μαρκουτσέρη γιατί δεν του είχε καθαρίσει καλά τα τζάμια και δεν έβλεπε καλά  στο βυθό. Αν ο βουτηχτής δεν έπιανε σφουγγάρια, ανέβαινε εκνευρισμένος και όλα του έφταιγαν. Η πρώτη δουλειά του δύτη μόλις έβγαινε από τη θάλασσα ήταν να «ψαρευτεί» ψάρευε τον εαυτό του από την κορφή έως τα νύχια για να δει,να ψαχτεί αν έχει κάτι, αν αισθάνεται κάτι. Κάπνιζε ένα τσιγάρο ή έπινε καφέ. Ο καφές ή το τσιγάρο αμέσως του φανέρωνε αν έχει κάτι, μια κοκκινίλα, μια φαγούρα.

   Οι μόνες ημέρες που δεν δούλευαν ήταν των Αγίων Αποστόλων, της Παναγίας και του Σταυρού. Το φαγητό λιγοστό. Έτρωγαν μόνο κάθε βράδυ. Κρέας – τον καβουρμά - έτρωγαν μόνο κάθε Πέμπτη και Κυριακή, ενώ τις άλλες μέρες όσπρια, γαλέτες ή κάποιο ψάρι. Το πλήρωμα έτρωγε σε δύο ομάδες ανά έξι άτομα. Οι βουτηχτές στο ένα μέρος του καϊκιού και το απλό βοηθητικό πλήρωμα σε άλλο σημείο. Το πλήρωμα έκανε όλες τις δουλειές. Πάνω στο καΐκι υπήρχαν έως τρεις στολές δύτη. Ο τιμονιέρης ή τρεχαντινιέρης πρόσεχε συνεχώς το δύτη. Οι βουτηχτές δεν έκαναν τίποτε άλλο. Οι βουτηχτές έπιναν κάπου - κάπου καφέ και κάπνιζαν αρκετά. Κοιμούνταν με μία κουβέρτα στο αμπάρι πάνω στα ξύλα. Βοηθητικό σκάφος ήταν το ντεπόζιτο μέσα στο οποίο υπήρχαν όλες οι προμήθειες. Το βράδυ τα δύο καΐκια το «Άγιος Ελευθέριος» και η «Ευαγγελίστρια» έπεφταν δίπλα στο ντεπόζιτο. Εκεί έδιναν τα σφουγγάρια και από εκεί έπαιρναν την τροφή. Οι δύτες βουτούσαν έως 25 οργιές και κάθονταν στο βυθό περίπου 15 λεπτά. Κάτι που καθοριζόταν και από τις αντοχές και τον οργανισμό του δύτη. Οι καλύτερες περιοχές για σπογγαλιεία ήταν γύρω από την Κρήτη. Η Κρήτη είχε το καλύτερο σφουγγάρι. Η Κρήτη ήταν η καλύτερή τους. Πέρναγαν καλά. Μερικοί έβγαιναν έξω και το έτσουζαν. Το πρωί τους έψαχναν στα Χανιά κάτω από τα κάρα. Από την Κρήτη ή το Τσιρίγο (Κύθηρα) έφευγαν για την Βεγγάζη της Λιβύης. Το ταξίδι με το καΐκι κρατούσε τρία μερόνυχτα. . Όταν έφτανε του Αη- Δημήτρη σήκωναν οι βουτηχτάδες τη σημαία. Σημείο ότι το ταξίδι, η δουλειά τελείωνε και σχόλαγαν. Τότε φώναζαν «μεγαλομάρτυ Δημήτρη και ελευθερωτή των κουπάδων, προδότη των καπεταναίων». Αυτό το φώναζαν και οι Καλύμνιοι. Το μεροκάματο ήταν 600 δραχμές το μήνα, ενώ οι δύτες δούλευαν με ποσοστά. Μέσα στα καΐκια δούλευαν και Καλύμνιοι – κυρίως βουτηχτές – Κρητικοί, Λημνιοί, Βολιώτες (από το Τρίκερι), και λίγοι Υδραίοι. Ο κ. Αντώνης Γρυπαίος εγκατέλειψε το καΐκι το 1956 για να στρατολογηθεί. Στο ναυτικό υπηρέτησε ως δύτης και εκπαίδευσε αρκετούς ναύτες, παρά τις αντιρρήσεις του. Ο διοικητής του είπε πώς όσο είσαι ναύτης θα φοράς την περικεφαλαία του δύτη. Όταν  οι Αιγινήτες εγκατέλειψαν τη σπογγαλιεία είχαν απομείνει 12 με 14 καΐκια. Άλλα από αυτά τα έσπασαν και άλλα τα πούλησαν.
   Ιδιαίτερα συγκινητικές είναι οι περιγραφές των ατυχημάτων που συνέβαιναν, όταν κάποιος βουτηχτής «πιανόταν». Τότε του έκαναν «οξυγόνο» για να τον επαναφέρουν στη φυσιολογική κατάσταση. Όπως του Κώστα του Λορέντζου που έξω από το Τσιρίγο του έκαναν όλη νύχτα «οξυγόνο».
     Οι συγκλονιστικές έως και συγκινητικές εικόνες έρχονται στο φως της δημοσιότητας μετά  την κυκλοφορία του  τεύχους της «Αιγιναίας» που επιχειρεί ένα αφιέρωμα στους αιγινήτες σφουγγαράδες, αλλά και την έκθεση με τίτλο «Μνήμες σπογγαλιείας στην Αίγινα»  που οργανώθηκε με μεγάλη επιτυχία στην αίθουσα του Λαογραφικού Μουσείου. Δυστυχώς όμως δεν έχει διασωθεί έστω και μία στολή δύτη, κάτι που θα βοηθούσε πολύ στη διάσωση και τη μνήμη της μεγάλης Αιγινήτικης παράδοσης στην σπογγαλιεία.

  (το κείμενο προέρχεται από συνέντευξη που πήραμε μαζί με τη συνεργάτιδα τότε στην εφημερίδα "Νέα Εποχή" κ. Μαριλένα Γιαννούλη. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 116, σελίδα 22)

Σάββατο, 14 Οκτωβρίου 2017

Στην ταβέρνα του "Σουβλάκια"

  Ο Λευτέρης ο Λαμπαδάριος στη μνήμη  των παλιών Αιγινητών έχει μείνει ως ο άνθρωπος που με το καροτσάκι στην παραλία της Αίγινας έψηνε  σουβλάκια. Με μεγάλη προυπηρεσία στο είδος αυτό στις γειτονιές του Πειραιά, στο Πασαλιμάνι - ειδικά τις "ένδοξες" εποχές που κατέφθανε ο Αμερικάνικος στόλος - έφερε  το καροτσάκι του στην Αίγινα και ομολογουμένως απέκτησε πολύ μεγάλη πελατεία αλλά και το παρατσούκλι "ο Σουβλάκιας" άλλωστε δεν θέλει και πολύ κόπο στην Αίγινα και γενικότερα στην επαρχία για να αποκτήσεις παρατσούκλι!
  Τη δουλειά  του τη συνέχισε στο ιδιόκτητο μαγαζί του στην Καβουρόπετρα. Μια παλιά μπακαλοταβέρνα  με πολλά βαρέλια αριστερά όπως έμπαινες και πολλά είδη μπακάλικου έως και παγωτά και αναψυκτικά  τους καλοκαιρινούς μήνες. Το δυνατό του όμως χαρτί ήταν το ψήσιμο και το καλό κρασί. Γι' αυτό  τα βράδια ιδιαίτερα του Σαββάτου και της Κυριακής γινόταν πραγματικά πανηγύρι. Με τη γυναίκα  του τη Μαρίνα να μαγερεύει και τον ίδιο να σερβίρει και να ψήνει και αργότερα με τη βοήθεια του γιού του, κράτησε για δεκαετίες  τη ταβέρνα  του. Σήμερα δεν λειτουργεί πιά. Ο ίδιος αποχωρίστηκε το επάγγελμα  του ταβερνιάρη και αφοσιώθηκε στο εμπόριο σιδήρου και τη συγκέντρωση πολλών παλαιών σιδερένιων αντικειμένων και εργαλείων, στη μεταποίησή τους και την πώλησή τους μέσα στην Αθήνα.
 Η μπακαλοταβέρνα αυτή ήταν ένας κρίκος στη μεγάλη αλυσίδα τέτοιων μικρών αλλά πολύ χαρακτηριστικών ταβερνών στην Αίγινα. Οι πιό μεγάλες ταβέρνες της Αίγινας όπως του Βατζούλια, του Κόκκορα και άλλες κυρίως στην ενδοχώρα του νησιού είναι ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο.
  Στην πρώτη φωτογραφία εικονίζεται ο ίδιος ο Λευτέρης Λαμπαδάριος με άσπρη ποδιά και το χαρακτηριστικό μουστακάκι, δίπλα του κοστουμαρισμένος ο Γιάννης Μπήτρος. Η φωτογραφία είναι από μαγαζί του Πειραιά. 
  Στην κάτω φωτογραφία στιγμιότυπο από γλέντι στου "Σουβλάκια" προσέξτε το διάκοσμο. Τα πρόσωπα της φωτογραφίας έχουν φύγει αλλά έμεινε  το χαμόγελό  τους, η αύρα, η θύμηση τους. Με τη σειρά από αριστερά η Μαριάνθη Μπήτρου η Νικολέττα Εμμανουήλ, δίπλα ο άντρας της ο Μανωλιός και τελευταίος ο Γιώργος ο Λαμπαδάριος πατέρας του Λευτέρη. Το αγοράκι με τη ριγέ μπλούζα στο βάθος είναι ο γράφων  το κείμενο τούτο.

Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Στα παλιά ταβερνάκια της Αίγινας.




Στην  Αίγινα  τις προηγούμενες δεκαετίες υπήρχαν μικρά ταβερνάκια  με βαρέλια  που γιόμιζαν κάθε  Σεπτέμβρη  με ντόπιο  μούστο. Αυτά τα ταβερνάκια  ήταν συγχρόνως και μικρά  μπακαλικάκια. Πουλούσαν όλα τα καλά του Θεού αλλά είχαν  και λίγα τραπέζια  για τους πιστούς θαμώνες, κυρίως ανθρώπους της εργατιάς και της βιοπάλης όπως ψαράδες, γεωργούς, μικροτεχνίτες, κτιστάδες, μαραγκούς, που ξαπόσταιναν για ένα καρτούτσο ρετσίνας ή και μισόκιλο. Άλλες φορές μετά τη δουλειά μόλις βράδιαζε μαζεύονταν παρέες  και έλεγαν τα «δικά τους». Ανακάτευαν θύμησες παλιές, ιστορίες παππούδων και πατεράδων, θρύλους και ιστορίες για ξωτικά και φαντάσματα, εξιστορούσαν  τα κατορθώματά τους αλλά και τα τελευταία νέα της περιοχής. Καμιά φορά καθώς η ρετσίνα κελαηδούσε στα ποτήρια σιγοτραγουδούσαν ή έπιαναν να τσακώνονται για το Βασιλιά, τον Καραμανλή, τον Παπανδρέου.
   Οι τοίχοι αυτών των ναών της καθημερινότητας ήταν γεμάτοι από πολλά  ράφια  με κονσέρβες, ζυμαρικά και άλλα «εδώδιμα και αποικιακά». Ανάμεσα και γύρω από τους πάγκους τσουβάλια με όσπρια και στο βάθος ξύλινα βαρέλια  με φρέσκια νόστιμη ρετσίνα. Ανάμεσα στα ράφια  παλιές διαφημίσεις, φωτογραφίες  του Βασιλιά, της Φρειδερίκης, της πρώτης διαφήμισης της Αλίκης με τη μπύρα ΦΙΞ, της ΙΟΝ  και των κλωστών «Πεταλούδα», και ο παπαγάλος του «Λουμίδη». Κατά καιρούς  η διακόσμηση… άλλαζε. Έτσι το 1967 προστέθηκε  το «πουλί» της επανάστασης, λίγο μετά  ο Κ. Καραμανλής, ο Α.Παπανδρέου. Και  ενώ στους τοίχους της  ταβέρνας γραφόταν η πολιτική ιστορία  του τόπου, λίγο πιο χαμηλά, γύρω από τα τραπέζια παίζονταν  καθημερινές ιστορίες  των απλών ανθρώπων  του μόχθου και της βιοπάλης. Μέσα  σε αυτά τα ταβερνάκια, στη παραλία  της Αίγινας, στην Κυψέλη, στο Λεόντι, στο Μεσαγρό, στη Πέρδικα, οι παλαιοί  Αιγινήτες  τραγούδησαν τα βάσανα τους, χόρεψαν  στους αρραβώνες  τους, γλέντησαν στο γάμο, έπνιξαν στο κρασί  τον πόνο τους, κτύπησαν το χέρι στο τραπέζι όταν τα αίματα άναβαν, ερωτεύτηκαν, αγαπήθηκαν,  έγιναν  φίλοι  και αδελφοί.
    Μερικά από αυτά  τα ταβερνάκια ήταν: της «Μπεμπέκας»  του «Γερούλη»,  του «Σακκιώτη», του «Κακούση», του «Γιωργαλάτση», του «Κακαρούκα», του «Φιάλε», του «Μπορμπιλά», του «Τσαμουτσαντώνη», στην Κυψέλη. Του «Παναγάκη», του «Κουκούλη», του «Πελαίσου», του «Παπαδόπουλου»,  του «Λαβράτση» στην πόλη της Αίγινας. Του «Πετρίτη», του «Κανάκη», του «Άρωμα», «του Γιαννούλη», του "Καλογερά" στη  Σουβάλα. Του  «Μελόγαμπρου», του «Χαλδαίου», του «Πρωτονοτάριου»,  στο Μεσαγρό.
   Σήμερα έχουν εκλείψει. Διατηρείται στην Κυψέλη το κατάστημα του  «Κωλέτζη». Μια οικογενειακή επιχείρηση  που περνά από γενιά σε γενιά. Εκεί ακόμα υπάρχουν ξύλινα βαρέλια και καλό κρασί.

   Κάτωτο παλιό μπακάλικο της "Μπεμπέκας" στην Κυψέλη όπως είναι σήμερα. Ιδιοκτησία Γ. Πούντου. (Φωτογραφία από τη Νέλλη Πετροπούλου)
 

"Μουσείο Ν. Καζαντζάκη" στο Δημοτικό. Θέατρο Πειραιά.

   Έτος Νίκου Καζαντζάκη το 2017  και οι εκδηλώσεις για την επέτειο των 60 χρόνων από το θάνατό του συνεχίζονται. Στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά που με  τις πρωτοποριακές παραστάσεις του συνεχίζει  να μας  εντυπωσιάζει, θα φιλοξενηθεί μια σπουδαία  κινητή έκθεση.
 
  Δανειζόμαστε την είδηση από  το culturenow και  Saronicmagazine.gr 


Από 18 έως 30 Οκτωβρίου 2017, στο Φουαγιέ Α΄ του Θεάτρου, θα πραγματοποιηθεί Κινητή Έκθεση με τίτλο «Νίκος Καζαντζάκης: η Ζωή και το Έργο». Η Έκθεση περιλαμβάνει εργογραφικά και βιογραφικά στοιχεία του Νίκου Καζαντζάκη σε εικαστικές επιφάνειες που αναπλάθουν την αισθητική αντίληψη ενός μουσείου αφιερωμένου στον συγγραφέα που εξακολουθεί να διαβάζεται σε όλο τον κόσμο.
Σχεδιασμός έκθεσης: Δημήτρης Καλοκύρης
Κείμενα εργογραφίας: Λίτσα Χατζοπούλου
Κείμενα βίου: Λευτέρης Χαρωνίτης
Γραφιστικός σχεδιασμός: Αριάδνη Καλοκύρη
Συντονισμός-επιμέλεια: Βαρβάρα Τσάκα
Παραγωγή: Μουσείο Καζαντζάκη, © 2017
Η έκθεση θα λειτουργεί τις ώρες παραστάσεων του ΔΘΠ.
Στις 24 Οκτωβρίου 2017 και ώρα 8.30 μ.μ. στην Κεντρική Σκηνή «Δημήτρης Ροντήρης» του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί μεγάλη συναυλία με έργα Κρητών συνθετών, με οκταμελή Λαϊκή Ορχήστρα που θα διευθύνει ο βραβευμένος με το βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης» Χρήστος Λεοντής.
Με τη μοναδική αυτή συναυλία, η μάνα Κρήτη, η «Εκατοντάπολις» πανάρχαια γη, με το τραγούδι των παιδιών της: Γιάννη Μαρκόπουλου (Λασίθι), Χρήστου Λεοντή (Ηράκλειο), Νίκου Μαμαγκάκη (Ρέθυμνο) και Μίκη Θεοδωράκη (Χανιά), τιμά τον μεγάλο της γιο Νίκο Καζαντζάκη.
Τραγουδούν: Ιωάννα Φόρτη, Θοδωρής Βουτσικάκης, Πάνος Μπούσαλης.
Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν με την ευγενική χορηγία του Βαγγέλη Μαρινάκη, υπό την αιγίδα του Δήμου Πειραιά και με την υποστήριξη της Αδελφότητας Κρητών Πειραιά «η ΟΜΟΝΟΙΑ».
Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.